۶ نشانه از کاهش آرایش تهاجمی آمریکا در منطقه؛ جنگ نزدیک‌تر است یا دورتر؟
در شرایطی که احتمال ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران همچنان یکی از پرسش‌های اصلی در محافل سیاسی و نظامی است، برخی نشانه‌های میدانی از کاهش تدریجی آرایش تهاجمی نیروهای آمریکایی در منطقه حکایت دارد؛ روندی که البته به معنای منتفی شدن حمله در آینده نیست.
یک تحلیلگر نظامی با بررسی تحرکات اخیر نیروهای آمریکا معتقد است مجموعه‌ای از تغییرات در استقرار ناوها، هواپیماهای سوخت‌رسان، بمب‌افکن‌ها و جنگنده‌ها نشان می‌دهد واشنگتن دست‌کم در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، تمایل کمتری برای آغاز دوباره یک عملیات گسترده علیه ایران دارد.
کاهش حضور ناوها و هواپیماهای سوخت‌رسان
بر اساس این ارزیابی، ناوگروه بوش در حال فاصله گرفتن از محدوده عملیاتی سنتکام است. همزمان تعداد هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی نیز نسبت به دوره اوج جنگ کاهش محسوسی داشته است.
طبق این تحلیل، شمار تانکرهای سوخت‌رسان که در جریان جنگ به حدود ۲۳۲ فروند رسیده بود، اکنون به نزدیک ۱۶۵ فروند کاهش یافته است. کاهش تعداد هواپیماهای سوخت‌رسان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا عملیات هوایی گسترده و طولانی‌مدت، به‌خصوص در فاصله زیاد از پایگاه‌های اصلی، وابستگی زیادی به سوخت‌رسانی هوایی دارد.
بمب‌افکن‌ها کمتر وارد منطقه می‌شوند
تغییر دیگر به بمب‌افکن‌های آمریکایی مستقر در فرفورد بریتانیا مربوط می‌شود. بر اساس این ارزیابی، این هواپیماها دیگر مانند گذشته برای تمرین وارد محدوده مدیترانه نمی‌شوند و بخش بیشتری از پروازهای آنها به مسیرهای کوتاه‌تر در بریتانیا و شمال اقیانوس اطلس محدود شده است.
در بخش جنگنده‌ها نیز الگوی استقرار در حال تغییر است. جنگنده‌های سریع در حال چرخش میان مناطق مختلف هستند و در مقطع کنونی، سهم بیشتری از اعزام‌ها به منطقه سنتکام مربوط به F-16هاست.
کاهش توان جنگ الکترونیک
یکی دیگر از نشانه‌های مورد اشاره، کاهش شمار هواپیماهای جنگ الکترونیک و تهاجمی است. بر اساس این تحلیل، در حال حاضر تنها هفت فروند EA-18G Growler و یک فروند EA-37B در این مجموعه حضور دارند.
این تغییرات به خودی خود به معنای خروج کامل آمریکا از گزینه نظامی نیست، اما می‌تواند نشان‌دهنده کاهش آمادگی برای اجرای یک عملیات هوایی گسترده و فوری باشد.
محدودیت‌های سیاسی و نظامی
در کنار تحولات میدانی، ملاحظات سیاسی نیز ممکن است بر تصمیم‌گیری واشنگتن اثر بگذارد. نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و احتمال درگیری یا عملیات نظامی در نقاط دیگری مانند کوبا، می‌تواند منابع سیاسی و نظامی دولت آمریکا را با محدودیت بیشتری مواجه کند.
از سوی دیگر، ارزیابی‌های علنی درباره کاهش ذخایر برخی سامانه‌های پدافند هوایی و موشکی آمریکا و محدود بودن ظرفیت تولید نسبت به نیازهای عملیاتی نیز در محاسبات واشنگتن اهمیت دارد.
تمرکز بر فشار اقتصادی و دریایی
در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد تمرکز آمریکا بیش از گذشته به سمت ابزارهایی مانند محاصره دریایی، فشار بر مسیرهای تجاری و تحریم‌های اقتصادی ایران حرکت کرده است؛ ابزارهایی که می‌توانند بدون ورود فوری به یک جنگ هوایی گسترده، فشار بر اقتصاد ایران را افزایش دهند.
با این حال، هیچ‌یک از این نشانه‌ها به معنای حذف گزینه نظامی نیست. آمریکا همچنان از نظر توان نظامی قادر است در صورت اتخاذ تصمیم سیاسی، نیروهای خود را در مدت کوتاهی تقویت کند.
بنابراین، جمع‌بندی این ارزیابی آن است که حمله دوباره آمریکا به ایران همچنان از نظر عملیاتی ممکن است، اما نشانه‌های فعلی از کاهش احتمال ازسرگیری فوری حملات در کوتاه‌مدت و میان‌مدت حکایت دارد؛ دست‌کم تا زمانی که تغییر محسوسی در آرایش نیروها، تصمیم‌های سیاسی واشنگتن یا شرایط میدانی منطقه رخ ندهد.
