شعیبی: هوش مصنوعی ابزار سینما باشد/ مشارکت ۷۴ درصدی هنرمندان استانی در جشنواره فیلم کوتاه
دبیر چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران با اعلام حضور ۱۶ داور و فیلم‌ساز خارجی در این رویداد گفت: هوش مصنوعی باید به‌عنوان ابزار در خدمت سینما قرار گیرد؛ آثاری که با این فناوری ساخته می‌شوند نیز برای حضور در جشنواره باید از محتوا، درام، قصه و تکنیک مناسب برخوردار باشند.
بهروز شعیبی امروز یکشنبه، ۱۹ مهر در نشست خبری چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران گفت: حضور هوش مصنوعی در سینما برای من نیز تا اندازه‌ای نگران‌کننده شده است. اگر به‌سرعت با این فناوری همراه نشویم، ممکن است هزینه‌های فرهنگی برای ما به همراه داشته باشد.
وی تاکید کرد: هوش مصنوعی باید به‌عنوان یک ابزار دیده شود، نه یک هدف. زمانی که این فناوری در جایگاه ابزار قرار گیرد، می‌توان استفاده بهتر و موثرتری از آن داشت.
دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران افزود: تکنیک و محتوا، هر دو از معیارهای هیات انتخاب بودند. آثاری به جشنواره ارسال شد که با وجود برخورداری از تکنیک، محتوا و درام نداشتند. جوانان بااستعدادی نیز حضور دارند که به‌خوبی از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و باید هرچه سریع‌تر وارد جریان حرفه‌ای سینما شوند.
شعیبی خاطرنشان کرد: نباید نتیجه استفاده از هوش مصنوعی تنها به تولید تصاویری محدود شود که مخاطب هیچ ارتباطی با آن‌ها برقرار نمی‌کند. تیزرها و ویدئوهای متعددی با استفاده از این فناوری به جشنواره ارسال شد، اما برخی از آن‌ها ویژگی‌های لازم یک اثر سینمایی را نداشتند.
وی گفت: فیلم‌هایی که برای بخش هوش مصنوعی انتخاب شدند، باید به‌طور هم‌زمان از محتوا، درام، قصه و تکنیک مناسب برخوردار می‌بودند و انتخاب نهایی آثار نیز براساس همین معیارها انجام شد.
شعیبی در آغاز سخنان خود، درگذشت داریوش عیاری، فیلمبردار باسابقه و از چهره‌های موثر در شکل‌گیری سینمای آزاد و انجمن سینمای جوانان ایران را تسلیت گفت و با اشاره به شرایط متفاوت برگزاری این دوره از جشنواره اظهار داشت: یک سال از دیدار قبلی ما می‌گذرد و در این مدت، سال عجیبی را پشت سر گذاشتیم. پیش‌بینی روزها و اتفاقات آینده برای ما بسیار دشوار بود، اما فرهنگ و هنر که می‌تواند بستری برای بازتاب اتفاقات و شکل‌گیری درام باشد، بار دیگر نقش خود را به‌درستی ایفا کرد.
افزایش آثار بخش ملی و حضور پررنگ فیلم‌اولی‌ها
دبیر چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران از افزایش آثار بخش ملی در مقایسه با سه دوره گذشته خبر داد و گفت: در مجموع ۲ هزار و ۲۶ اثر به دبیرخانه جشنواره ارسال شد و پس از بررسی آثار، ۱۲۸ فیلم به مرحله نهایی بخش ملی راه یافتند.
به گفته وی، آثار راه‌یافته به مرحله نهایی شامل ۶۳ فیلم داستانی، ۲۶ مستند، ۱۴ اثر تجربی و ۲۵ پویانمایی است.
شعیبی رشد آثار پویانمایی را یکی از ویژگی‌های مهم این دوره دانست و افزود: افزایش تعداد و کیفیت آثار پویانمایی موجب شد زمان بیشتری به نمایش فیلم‌های این بخش اختصاص پیدا کند. بخش داستانی نیز با رشد مواجه بود و کیفیت آثار فیلم‌سازان فیلم‌اولی برای ما قابل توجه و تا اندازه‌ای شگفت‌انگیز بود.
بازگشت به داشته‌های فرهنگی با «اندیشه ایرانی، روایت جهانی»
شعیبی درباره گنجاندن مفهوم «اندیشه ایرانی» در فراخوان جشنواره توضیح داد: این موضوع از ابتدا جزو انتخاب‌ها و پیش‌بینی‌های ما نبود. زمانی که قرار بود فراخوان منتشر شود، درگیر جنگ رمضان بودیم و این شرایط موجب شد بار دیگر داشته‌های خود را بازخوانی کنیم.
وی ادامه داد: گاهی پیش از وقوع چنین اتفاقاتی، برخی داشته‌هایمان را نمی‌بینیم، اما در شرایط دشوار به بازنگری آن‌ها تمایل پیدا می‌کنیم. اندیشه ایرانی به داشته‌هایی اشاره دارد که گاهی از آن‌ها غافل می‌شویم، در حالی که بخشی از پیشینه، هویت و فرهنگ ما هستند.
دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران افزود: بر همین اساس تصمیم گرفتیم محور بخش ملی جشنواره امسال، رجوع دوباره به داشته‌های فرهنگی خودمان باشد. شعار «اندیشه ایرانی، روایت جهانی» نیز بر همین مبنا انتخاب شده است؛ زیرا باید بتوانیم اندیشه‌های خود را به درام و قصه‌هایی تبدیل کنیم که قابلیت ارائه و انتشار در جهان داشته باشند.
داوری بین‌المللی «قصه‌های مدرسه»
شعیبی درباره پیچینگ بین‌المللی «قصه‌های مدرسه» نیز گفت: طرح‌های متعددی به این بخش ارسال و در نهایت ۱۱ اثر داوری شد. اکنون در مرحله معرفی نامزدها قرار داریم.
وی افزود: داورانی از سه کشور ایران، هند و روسیه، آثار این بخش را به‌صورت برخط بررسی کردند و جمع‌بندی نهایی داوری در تهران انجام خواهد شد.
حضور ۱۶ مهمان بین‌المللی در جشنواره
دبیر جشنواره درباره بخش بین‌الملل و محدودیت‌های پروازی توضیح داد: تاکنون حضور ۱۶ مهمان خارجی قطعی شده است که تعدادی از آنان در جایگاه داور و گروهی نیز به‌عنوان فیلم‌ساز در جشنواره حضور خواهند داشت.
شعیبی ضمن قدردانی از همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت امور خارجه برای فراهم شدن حضور مهمانان خارجی گفت: حضور این داوران و فیلم‌سازان اتفاق مثبتی است و امیدواریم بخش بین‌الملل جشنواره نیز با استقبال و حضور پرشور مخاطبان همراه شود.
وی افزود: مهمانانی از هلند، مکزیک، روسیه، ترکیه و هند خواهیم داشت که برخی داور و تعدادی نیز فیلم‌ساز هستند.
شعیبی همچنین از طراحی بخش‌هایی برای مرور جشنواره‌ها و سینمای کشورهای مختلف خبر داد و گفت: امسال برنامه‌هایی با موضوع سینمای آفریقا، مصر، ترکیه و روسیه تدارک دیده شده است. نمایش مجموعه فیلم‌های کوتاه و برگزاری نشست‌های پس از آن‌ها می‌تواند برای علاقه‌مندان و فیلم‌سازان جذاب و آموزنده باشد.
وی درباره حضور فیلم‌سازانی که در دوره‌های گذشته، داور بوده‌اند و امسال فیلم دارند، گفت: در حوزه فیلم کوتاه همواره تلاش شده است متخصصان این حوزه برای داوری دعوت شوند. ممکن است فیلم‌سازی در سالی که اثری ندارد، به‌عنوان داور حضور پیدا کند و سال بعد فیلم جدید خود را بسازد و به جشنواره ارائه دهد. این روندی طبیعی در جشنواره‌های سینمایی است.
برگزاری کارگاه‌ها و نشست‌های تخصصی
مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران درباره برگزاری جلسات نقد فیلم و کارگاه‌های آموزشی بیان کرد: بخشی از کارگاه‌هایی که در سال‌های گذشته پایه‌گذاری شده‌اند، ادامه پیدا می‌کنند. کارگاه «استعداد نو» که برای فیلم‌سازان فیلم‌اولی برگزار می‌شد، یکی از این برنامه‌هاست و نشست‌های تخصصی نیز با قوت ادامه خواهد داشت.
وی افزود: با توجه به تجربه موفق سال گذشته، امسال نیز از پیشکسوتان دعوت کرده‌ایم. بخشی از نشست‌ها در اختیار اعضای هیات انتخاب قرار گرفته است تا ارزیابی خود را از وضعیت امروز سینمای کوتاه و کیفیت فنی آثار با فیلم‌سازان در میان بگذارند.
شعیبی ادامه داد: تلاش می‌کنیم درهای این نشست‌ها به روی اهالی رسانه و فیلم‌سازان باز باشد. همچنین دو نشست تخصصی برای عکاسانی که در بخش عکس جشنواره اثر دارند برگزار می‌شود و منتورهایی که تجربه حضور و ارزیابی جشنواره‌های جهانی را دارند نیز در نشست‌ها شرکت خواهند کرد.
وی خاطرنشان کرد: جشنواره باید فرصت‌هایی را فراهم کند که در طول سال کمتر برای فیلم کوتاه ایجاد می‌شوند. برنامه‌ها نیز نباید تنها به مسائل فنی محدود شوند؛ هرچند فیلم‌سازان جوان از نظر تکنیکی ما را شگفت‌زده کرده‌اند، نگاه کلان به موضوعات و جهان معاصر نیز باید در نشست‌های جشنواره مورد توجه قرار گیرد.
حمایت از تولید فیلم‌های اقتباسی
شعیبی درباره بخش «کتاب و سینما» و برنامه‌های جشنواره برای تقویت فیلم‌های اقتباسی گفت: بخش اقتباس برای ما جدی است. فیلم‌سازانی که آثارشان در این بخش پذیرفته شود، براساس آیین‌نامه از امتیازهایی برای حضور در جشنواره‌های منطقه‌ای و دوره‌های بعدی رویدادهایی که انجمن متولی آن‌هاست، برخوردار خواهند شد.
وی افزود: آیین‌نامه جشنواره این امکان را برای بخش اقتباس فراهم کرده و تلاش ما این است که از فیلمنامه‌ها و تولیدات اقتباسی حمایت کنیم.
دبیر جشنواره با تاکید بر ضرورت همکاری متقابل میان نهادهای فرهنگی اظهار داشت: همکاری با هر مجموعه و نهادی باید دوطرفه باشد. سینمای کوتاه یک فعالیت خیریه نیست که مجموعه‌ای فقط نام و نشان خود را در کنار آن قرار دهد و در طول سال دغدغه‌ای برای ادامه همکاری نداشته باشد. ما علاقه‌مند به همکاری هستیم، اما طرف مقابل نیز باید دغدغه این حوزه را داشته باشد.
اختصاص بخش ویژه به آثار مرتبط با جنگ
وی درباره بازتاب رویدادهای یک سال گذشته در آثار جشنواره گفت: امسال به دلیل تنوع آثار، حجم کار هیات انتخاب بسیار زیاد بود. در بخش «وطن به روایت من» ۱۸ اثر حضور دارند و چند باکس نمایشی نیز به فیلم‌های مرتبط با جنگ رمضان اختصاص یافته است.
شعیبی افزود: در بخش «نگاه ملی» جایزه‌ای در نظر گرفته شده است که امسال به فیلم‌های مرتبط با موضوع جنگ اختصاص پیدا می‌کند. آثار زیادی در این زمینه ارسال شد، اما برای انتخاب آثار نهایی سختگیری زیادی صورت گرفت.
وی ادامه داد: تولیدات این حوزه صرفاً سازمانی یا وابسته به نهادها نیستند و آثار مستقلی نیز میان آن‌ها وجود دارد. تعدادی از این آثار در بخش داستانی و مستند جشنواره پذیرفته شده‌اند. تلاش ما این بود که فضای بیشتری برای پرداختن به موضوع جنگ فراهم شود.
دبیر جشنواره با اشاره به بازتاب حادثه میناب در برخی آثار گفت: میناب یکی از موضوعات مورد توجه فیلم‌سازان بود. در طرح «قصه‌های مدرسه» نیز مقرر شد فیلم‌های تولیدشده در تیتراژ ابتدایی و پایانی خود به کودکان میناب تقدیم شوند. پس از وقوع حادثه میناب، گروه‌هایی از فیلم‌سازان دغدغه‌مند به منطقه رفتند و آثاری تولید کردند که قابل اعتنا بود.
شعیبی در پاسخ به پرسشی درباره بازتاب اتفاقات دی‌ماه در فیلم‌های جشنواره نیز گفت: بخش عمده‌ای از آثار را در کنار اعضای هیات انتخاب مشاهده کردم، اما به یاد ندارم فیلمی با موضوع اتفاقات دی‌ماه به جشنواره ارائه شده باشد.
تولید ۹۵ فیلم از ابتدای سال
مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران درباره مشکلات اقتصادی فیلم‌سازان و برنامه‌های حمایتی انجمن گفت: سال گذشته در بخش آموزش، حرکت به سمت تقویت زیرساخت‌های آموزشی را دنبال کردیم. علاوه بر برنامه‌های آموزشی در استان‌ها، با همکاری بنیاد پویانمایی، دوره جامع آموزش پویانمایی را در دفاتر انجمن آغاز می‌کنیم که گام مهمی برای توسعه تولید در این حوزه است.
وی از افتتاح مدرسه مجازی انجمن در سال جاری خبر داد و افزود: این مدرسه با هدف ارائه سرفصل‌های آموزشی در نقاط مختلف کشور فعالیت خود را آغاز می‌کند. امسال تمرکز ویژه‌ای نیز بر تولید و حمایت از فیلم‌سازان داشته‌ایم و پیچینگ‌های مختلفی در استان‌ها برگزار شده است.
شعیبی با اشاره به برگزاری رویدادهای پیچینگ در خراسان رضوی و گلستان گفت: بلافاصله پس از پایان جشنواره نیز دو پیچینگ منطقه‌ای با مشارکت استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل برگزار خواهد شد. از ابتدای امسال تاکنون ۹۵ اثر تولید شده است و پیش‌بینی می‌کنیم در نیمه دوم سال نیز به همین میزان یا بیشتر، اثر تولید شود.
دبیر جشنواره با اشاره به پنجاهمین سال فعالیت رسمی انجمن سینمای جوانان ایران افزود: نخستین سند ثبت‌شده انجمن به سال ۱۳۵۵ بازمی‌گردد و فعالیت‌های آموزشی آن پس از انقلاب نیز ادامه پیدا کرد. انجمن سینمای جوانان قدیمی‌ترین موسسه سینمایی کشور است که به‌صورت پیوسته فعالیت کرده و دستاوردی به ما رسیده است که باید از آن محافظت کنیم.
سهم ۷۴ درصدی شهرستان‌ها در جشنواره فیلم کوتاه تهران
شعیبی در ادامه این نشست درباره سهم فیلم‌های تولیدشده در استان‌ها و تهران گفت: ۷۴ درصد آثار حاضر در جشنواره متعلق به شهرستان‌ها و ۲۶ درصد مربوط به تهران است، اما در بررسی این موضوع باید مسئولیت انجمن سینمای جوانان ایران را از ماموریت جشنواره فیلم کوتاه تهران تفکیک کرد.
وی افزود: انجمن وظیفه دارد عدالت فرهنگی را دنبال کند، اما جشنواره فیلم کوتاه تهران رویدادی بین‌المللی است و انتخاب و داوری آثار در آن براساس شاخص‌های حرفه‌ای انجام می‌شود.
دبیر جشنواره با اشاره به کیفیت تولیدات استانی اظهار داشت: فیلم‌های خوبی از استان‌ها به جشنواره رسیده‌اند که بدون برخورداری از نگاه حمایتی انتخاب شده‌اند. به اعتقاد من، کنار گذاشتن نگاه صرفاً حمایتی، بهترین کمکی است که می‌توان به فیلم‌سازان شهرستانی کرد.
شعیبی ادامه داد: امسال دیگر نمی‌توان گفت آثار استان‌ها به امتیاز ویژه یا نگاه حمایتی نیاز دارند. فیلم‌های بسیار باکیفیتی در بخش‌های داستانی، مستند و «وطن به روایت من» تولید شده‌اند؛ بنابراین باید اجازه دهیم مسئولیت حمایتی انجمن از مسئولیت حرفه‌ای جشنواره جدا بماند.
انتظار جشنواره برای تمدید اعتبار اسکار
مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران درباره اقدامات انجام‌شده برای تمدید جایگاه جشنواره تهران در فهرست جشنواره‌های مورد تایید آکادمی اسکار گفت: از سال گذشته عطا مجابی به‌عنوان مدیر بخش بین‌الملل با ما همراه شد. تجربه او در جشنواره‌های بین‌المللی، کارگردانی، تولید مشترک و پیچینگ‌های مختلف، جان تازه‌ای به این بخش داد.
وی افزود: بخش بین‌الملل انجمن از حالت یک دبیرخانه خارج و به بخشی اجرایی تبدیل شده است و اکنون در زمینه پخش بین‌المللی آثار نیز فعالیت می‌کنیم.
شعیبی با بیان اینکه امسال آخرین سال اعتبار فعلی جشنواره به‌عنوان رویداد واجد شرایط اسکار است، اظهار داشت: تمام فرم‌های لازم تکمیل و مکاتبات مورد نیاز انجام شده است. با توجه به مراقبت‌هایی که در سال‌های گذشته از این جایگاه صورت گرفته، تصور می‌کنم مشکلی برای تمدید آن نداشته باشیم؛ مگر اینکه مسائل غیرسینمایی و سیاسی بر روند تصمیم‌گیری تاثیر بگذارد.
وی تاکید کرد: در حال حاضر منتظر پاسخ آکادمی هستیم و پیش‌بینی ما این است که این اعتبار تمدید شود.
چرا «وطن به روایت من» بخش مستقلی شد؟
دبیر جشنواره درباره ضرورت حضور بخش «وطن به روایت من» نیز توضیح داد: تلاش ما این بود که امکان دیده‌شدن آثار بیشتری فراهم شود. وقتی جایزه‌ای با عنوان «نگاه ملی» در جشنواره تعریف می‌شود، طبیعی است که باید برآمده از یک دغدغه ملی باشد.
شعیبی افزود: احساس کردیم این جایزه باید به یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که مردم ایران در سال گذشته تجربه کردند، اختصاص یابد و جنگ یکی از این موضوعات بود. تولیدات متعددی با این محور به جشنواره رسید و به همین دلیل تصمیم گرفتیم بخش و جایزه‌ای جداگانه برای آن در نظر بگیریم.
وی ادامه داد: حجم آثار داستانی و محدودیت تعداد سانس‌ها ممکن بود موجب کنار گذاشته شدن تعدادی از این فیلم‌ها شود؛ بنابراین ایجاد بخشی مستقل، امکان نمایش و ارزیابی آثار بیشتری را فراهم کرد.
سازوکار حمایت انجمن از تولید فیلم‌های کوتاه
شعیبی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه حمایت انجمن از آثار حاضر در جشنواره گفت: انجمن دو مسیر اصلی برای تولید دارد. مسیر نخست، پیچینگ‌هایی است که در استان‌ها و به‌صورت منطقه‌ای برگزار می‌شود. طرح‌ها در این رویدادها امتیاز کسب می‌کنند و براساس امتیازهای به‌دست‌آمده، مورد حمایت قرار می‌گیرند.
وی افزود: در تهران نیز دو مرحله برای بررسی آثار وجود دارد؛ مرحله نخست به فیلمنامه‌ها و آغاز فرایند تولید مربوط می‌شود و در مرحله دوم، آثار پس از تولید یا حتی در میانه فیلم‌برداری بررسی می‌شوند. پیچینگ‌های انجمن نیز رویکرد تخصصی دارند، نه موضوعی.
مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران درباره دیگر شیوه‌های تولید در دفاتر استانی اظهار داشت: بخشی از تولیدات، فیلم‌های پایان دوره هنرجویانی هستند که برای دریافت مدرک انجمن فیلم می‌سازند و این آثار گاهی از کیفیت بسیار بالایی برخوردارند.
وی ادامه داد: در شیوه دیگر، فیلم‌سازی در استان فیلمنامه‌ای قابل قبول ارائه می‌کند و پس از دریافت تاییدیه، دفتر انجمن در آن استان به‌عنوان مجری طرح در کنار او قرار می‌گیرد. بنابراین تولیدات انجمن از مسیرهای متفاوتی شکل می‌گیرند.
شعیبی با اشاره به تفاوت پیچینگ آثار مرتبط با جنگ گفت: این پیچینگ براساس الگویی بین‌المللی برگزار شد و فیلم‌سازانی از ایران و دیگر کشورها به‌صورت برخط در فرایند آن شرکت کردند.
وی درباره اطلاع‌رسانی پیچینگ‌ها نیز گفت: انجمن با چند هزار فیلم‌ساز در ارتباط است و گاهی همکاران ما در یک استان، سه روز از صبح تا شب به بررسی طرح‌ها و شنیدن دفاعیات فیلم‌سازان می‌پردازند. اگر بخواهیم همه این موارد را اعلام کنیم، باید هر یک یا دو هفته گزارشی آماری منتشر شود.
دبیر جشنواره افزود: برگزاری این پیچینگ‌ها اتفاق تازه‌ای نیست و سال‌هاست انجام می‌شود؛ هرچند برخی فرایندها به‌روزتر شده و اکنون با دقت بیشتری مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. حجم این فعالیت‌ها زیاد است، اما در صورت طرح پرسش درباره اثری مشخص، می‌توان جزئیات حمایت از آن را به‌صورت مصداقی بررسی کرد.
شعیبی: ممیزی کلان و از پیش تعیین‌شده‌ای نداریم
شعیبی درباره موضوع ممیزی و میزان آزادی فیلم‌سازان در انتخاب سوژه‌ها اظهار داشت: وقتی جشنواره را انجمن سینمای جوانان ایران برگزار می‌کند، برخی فیلم‌سازان خودشان میان جشنواره‌ها تفکیک قائل می‌شوند و ممکن است بعضی آثارشان را برای ما ارسال نکنند.
وی افزود: در این دو سال با فیلمی مواجه نشدم که مشکل جدی داشته باشد و نتوانیم آن را وارد جشنواره کنیم. ممیزی در شکل کلی و کلان آن وجود ندارد و هیچ کلیدواژه از پیش تعیین‌شده‌ای نیز در اختیار هیات انتخاب قرار نمی‌دهیم.
دبیر جشنواره ادامه داد: روایت فیلم‌ساز به ما نشان می‌دهد که اثر او قابلیت نمایش دارد یا خیر. ما به روایت درست فیلم‌ساز درباره موضوعات مختلف احترام می‌گذاریم، اما رعایت فرهنگ عمومی و امنیت و آرامش فکری مخاطبان نیز برایمان اهمیت دارد.
شعیبی گفت: ممکن است فیلمی در ظاهر مشکل مشخصی نداشته باشد، اما نمایش آن با اهداف جشنواره‌ای که مدعی توجه به اندیشه است، ضرورتی نداشته باشد. آثاری نیز وجود دارند که از کلمات یا شوخی‌های نامناسب استفاده می‌کنند و طبیعتاً این موارد در ارزیابی اثر مورد توجه قرار می‌گیرد.
دفاع شعیبی از طراحی پوستر جشنواره
وی درباره رنگ و طراحی پوستر چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران نیز گفت: طراحان درباره همه اجزا، رنگ‌ها و جزئیات پوستر بحث و مشورت کرده‌اند. من این پوستر را دوست دارم و معتقدم از جزئیات مناسب و نگاهی متفاوت برخوردار است.
دبیر جشنواره در پایان این بخش از سخنانش، وضعیت سینمای کوتاه ایران را قابل اعتنا ارزیابی کرد و گفت: سینمای کوتاه مسیر خود را ادامه می‌دهد و از تلاش، پویایی و جان آن کاسته نشده است. سینمای جهان نیز فراز و نشیب‌هایی دارد و فیلم کوتاه از این قاعده مستثنا نیست، اما امروز از سینمای کوتاهی قدرتمند و جدی برخورداریم.
بازتاب جهانی جشنواره از مسیر دیده‌شدن در داخل می‌گذرد
شعیبی درباره میزان بازتاب جهانی جشنواره و ارتباط آن با شعار «اندیشه ایرانی، روایت جهانی» گفت: بخش بین‌الملل جشنواره باید آمار و جزئیات دقیق‌تری در این زمینه ارائه کند، اما شعار امسال را باید در رویکرد کلی جشنواره جست‌وجو کرد.
وی افزود: اگر این عبارت شعار انجمن سینمای جوانان ایران بود، باید نمود آن را در تولیدات انجمن جست‌وجو می‌کردیم؛ اما اکنون که شعار جشنواره است، باید تاثیر آن را در انتخاب آثار و رویکردهای این رویداد مشاهده کنیم.
دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران تاکید کرد: تصور نمی‌کنم جشنواره‌ای بدون برخورداری از بازتاب گسترده داخلی و ملی بتواند در جهان بازتاب قابل توجهی داشته باشد. از اهالی رسانه درخواست می‌کنم به دیده‌شدن این رویداد کمک کنند؛ زیرا فیلم کوتاه، بخش جدی و مهمی از سینمای ایران است.
شعیبی ادامه داد: اگر می‌خواهیم استعدادهای سینمای کوتاه در آینده وارد سینمای بلند شوند و جریان حرفه‌ای سینما را ادامه دهند، منتقدان و نویسندگان سینمایی نقش مهمی در این مسیر دارند. گاهی فراموش می‌کنیم که سینما، علاوه بر عوامل فنی، به افرادی نیاز دارد که فیلم‌ها را دقیق و درست ببینند.
وی با بیان اینکه بی‌توجهی به آثار می‌تواند موجب ناامیدی فیلم‌سازان شود، افزود: بزرگ‌ترین عامل ناامیدی فیلم‌ساز فقط مسائل مالی و هزینه‌های تولید نیست؛ گاهی نحوه مواجهه با فیلم و حمله‌هایی که به یک اثر می‌شود، بیشترین آسیب را به فیلم‌ساز وارد می‌کند.
مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران، این مجموعه را مرکز رشد و شتاب‌دهنده استعدادهای سینمایی توصیف کرد و گفت: باید به سینمای کوتاه کمک کنیم تا فیلم‌سازان آن، چه بخواهند در همین حوزه باقی بمانند و چه قصد ورود به دیگر عرصه‌های سینما را داشته باشند، به‌درستی دیده شوند.
تدوین آیین‌نامه استفاده از هوش مصنوعی ضروری است
شعیبی در پاسخ به پرسش فاطمه آبروش، درباره ضوابط میزان استفاده از هوش مصنوعی و چگونگی حفظ استقلال هنری هیات انتخاب در ارزیابی آثار مرتبط با جنگ اظهار داشت: در حوزه هوش مصنوعی هنوز مسیرهای قانونی و آیین‌نامه‌ای باز است و مقررات این بخش نیاز به بازنگری دارد.
وی افزود: جمع‌بندی فعلی ما این است که باید به آثار تولیدشده با هوش مصنوعی، نگاهی مشابه آثار پویانمایی داشته باشیم؛ زیرا این آثار نیز در فضای استودیویی تولید می‌شوند. با این حال، لازم است گروهی متشکل از متخصصان حقوقی و سینمایی، آیین‌نامه مشخصی برای این حوزه تدوین کنند.
دبیر جشنواره درباره استقلال هیات‌های انتخاب و داوری نیز گفت: رابطه ما با اعضای این هیات‌ها کاملاً حرفه‌ای است و جز تاکید بر امانت‌داری نسبت به آثار و توجه به کیفیت آن‌ها، موضوع دیگری را به‌صورت قطعی به آنان اعلام نکرده‌ایم.
شعیبی تاکید کرد: روابط شخصی و شناخت قبلی فیلم‌سازان نباید بر انتخاب آثار تاثیر بگذارد. دو سال است که فیلم‌ها را بدون درج نشان، نام یا مشخصات تولیدکننده در اختیار هیات انتخاب قرار می‌دهیم تا اعضا بدون پیش‌زمینه ذهنی درباره آثار تصمیم بگیرند.
وی افزود: مبنای این تصمیم، رعایت عدالت در انتخاب آثار است. البته اگر ابهام‌ها و پرسش‌ها درباره عملکرد هیات‌های انتخاب، به‌ویژه در بخش داستانی، افزایش یابد، ممکن است بار دیگر به شیوه سال‌های گذشته بازگردیم و هیات انتخاب، جایگاهی مشابه هیات مشاور داشته باشد.
دبیر جشنواره خاطرنشان کرد: در بخش بین‌الملل نیز به دلیل تعداد بالای آثار ارسالی، ناچار به استفاده از هیات انتخاب هستیم.
راه‌اندازی سکوی تخصصی نمایش فیلم کوتاه در دستور کار
شعیبی درباره برنامه انجمن برای اکران آثار پس از جشنواره و فراهم کردن امکان دیده‌شدن فیلم‌های کوتاه گفت: یکی از اقدامات مهم برای اکران این آثار، ایجاد سکوهای تخصصی نمایش فیلم کوتاه است. راه‌اندازی چنین بستری در برنامه ما قرار دارد؛ هرچند امکان اجرای آن در سال جاری فراهم نشد.
وی به اجرای طرح «قرار» اشاره کرد و افزود: «قرار» برنامه نمایش عمومی فیلم‌های کوتاه در سینماهاست که یک سال از آغاز اجرای آن می‌گذرد. این طرح سه روز در هفته و در روزهای زوج، همراه با بلیت نیم‌بها اجرا می‌شود.
مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران اظهار داشت: «قرار» اکرانی مستقل با سانس‌های یک‌ساعته است که فروش نیز داشته است. برای تثبیت و ادامه این طرح باید اطلاع‌رسانی بیشتری انجام شود و رسانه‌ها نیز به دیده‌شدن آن کمک کنند.
وی ادامه داد: پس از گفت‌وگو با صنوف مختلف، سینماداران و شورای صنفی نمایش، به مدلی رسیدیم که کمترین آسیب را برای سینمادار داشته باشد. در حال حاضر نیز بخش قابل توجهی از حمایت از این برنامه از سوی سینماداران انجام می‌شود.
شعیبی با اشاره به همکاری با انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی گفت: «قرار ۳» برنامه ثابت ما با انجمن منتقدان است. پیش‌قدم شدن این انجمن برای نمایش فیلم‌های کوتاه اتفاق مثبتی بود و ما از اکران‌ها و نمایش‌های مشترک با دیگر نهادها نیز استقبال می‌کنیم.
بازنگری مستمر آموزش‌ها در انجمن سینمای جوانان
دبیر جشنواره درباره ضرورت به‌روزرسانی آموزش‌ها و نحوه حمایت انجمن از فیلم‌سازان کوتاه توضیح داد: دستاوردهای جشنواره و نتایج ارزیابی آثار، در بدنه آموزشی و اجرایی انجمن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
شعیبی افزود: دو روند مستمر در انجمن وجود دارد که ممکن است در میان حجم فعالیت‌های این مجموعه کمتر دیده شود. نخست اینکه کیفیت فیلم‌ها در موضوعات مختلف و به‌صورت منطقه‌ای بررسی می‌شود؛ بنابراین می‌دانیم کدام استان‌ها از نظر کیفی به حمایت و آموزش بیشتری نیاز دارند. در این ارزیابی تفاوتی ندارد که فیلم، تولید دفتر انجمن باشد یا به‌صورت مستقل ساخته شده باشد.
وی بازنگری سرفصل‌های آموزشی را دومین روند مستمر انجمن دانست و گفت: دپارتمان‌های مختلف پس از پایان هر دوره آموزشی تشکیل جلسه می‌دهند و نقاط قوت و ضعف دوره را بررسی می‌کنند. همین ارزیابی‌ها موجب شده است آموزش‌های انجمن بهروز باقی بماند.
مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران از امضای تفاهم‌نامه‌ای با دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد و افزود: آغاز فعالیت‌های گسترده‌تر در حوزه پویانمایی فقط خواست ما نبود، بلکه اقتضای شرایط امروز و نیاز سینمای کشور بود.
فاصله حمایت‌های مالی با هزینه واقعی تولید
شعیبی درباره میزان حمایت مالی از تولیدات فیلم کوتاه اظهار داشت: باید تلاش کنیم میزان حمایت‌های خود را به هزینه واقعی تولید نزدیک کنیم، اما فیلم کوتاه و فعالیت انجمن اساساً بر تفکر، ایده و نگاه فیلم‌ساز استوار است و نه لزوماً بر تولیدات پرهزینه.
وی ادامه داد: به دلیل تعداد بالای تولیدات و ضرورت توجه به فیلم‌سازان استان‌های مختلف، امکان عبور از سقف مشخصی در برآوردهای مالی وجود ندارد؛ با این حال تلاش می‌کنیم در تمام مراحل تولید در کنار فیلم‌ساز باشیم تا کمترین آسیب را متحمل شود.
دبیر جشنواره توضیح داد: توافق و تفاهم مالی پیش از آغاز تولید انجام می‌شود. در ابتدای هر سال برآورد حمایت خود را اعلام می‌کنیم و در صورت فراهم بودن شرایط، امکان افزودن متمم نیز وجود دارد. تمام فیلم‌سازانی که با انجمن همکاری می‌کنند از این روند اطلاع دارند.
شعیبی تاکید کرد: می‌دانم نزدیک کردن حمایت‌های انجمن به هزینه واقعی تولید دشوار است، زیرا فیلم‌سازی در سال‌های اخیر بسیار پرهزینه شده است.
جایزه بازیگری به جشنواره برگشت
وی در بخش دیگری درباره ادغام صداگذاری و صدابرداری گفت: این رویه‌ای است که در همه جشنواره‌ها جایزه صدا می‌دهند. سال‌هایی که این بخش‌ها تفکیک می‌شدند، سخت بود که گفته شود این جایزه برای کدام بخش صدا است. این اتفاق پیش از من هم وجود داشته است.
وی درباره اضافه شدن جایزه بازیگری نیز عنوان کرد: سال گذشته متوجه شدیم که حجم زیادی از بازیگران خوب و چهره در فیلم‌ها حضور دارند. در اختتامیه سال گذشته اعلام کردم که توجه به بازیگری، توجه به یکی از ارکان اصلی فیلم داستانی است. در نتیجه، جایزه بازیگری دوباره برگردانده شد. بازیگرانی هستند که شاید از دید ما معروف نباشند، اما بازیگری درخشانی داشتند.